Xander Czaikowski (Zwolle, 1 april 1976) is CEO en mede-oprichter van de Estrella Football Group (EFG), een Nederlandse voetbalinvesterings- en managementorganisatie. Momenteel investeert Estrella in drie clubs: twee in Portugal en één in Italië. Anders dan veel andere multi-clubgroepen, die werken met één flagship-club en meerdere satellietclubs, beschouwt Estrella alle drie de clubs als gelijkwaardig. Kortom, een horizontaal model. Czaikowski heeft met Estrella grote ambities: de komende jaren wil hij uitbreiden naar liefst 25 clubs.  

Op het Thorbecke in Zwolle deed Czaikowski iets langer over het vwo (‘Ik was nogal lastig thuis, had heel veel energie, hockeyde zeven dagen per week’) dan gebruikelijk. Op zijn zestiende liep hij zelfs weg van huis en woonde hij tijdelijk in een antikraakpand. Toch realiseerde hij zich op tijd dat hij zijn vwo-diploma nodig had om uit Zwolle weg te komen. Na zijn studie Communicatiewetenschap aan de Universiteit van Amsterdam, toen parallel aan zijn verhuizing naar de hoofdstad, begon hij zijn mediacarrière. Eerst werkte Czaikowski bij Eyeworks, later had de Zwollenaar een goede baan bij Talpa. Van 2022 tot 2025 was hij algemeen directeur van PEC Zwolle. In die periode zag hij de omzet van de Overijsselse club zo goed als verdubbelen.

Estrella: eerste footballgroup met horizontaal multiclub ownership
Dat was toen. Nu is Czaikowski CEO van Estrella. Samen met David Dwinger richtte hij het bedrijf zo’n achttien maanden geleden op. Estrella (‘The world’s first horizontal multiclub ownership’), gevestigd in Amstelveen, werkt anders dan bijvoorbeeld de City Football Group en Red Bull – waar men juist een verticaal model hanteert. Daar fungeert immers één club als vlaggenschip, waar spelers van satellietclubs naartoe kunnen doorstromen. Czaikowski: „Bij ons zijn alle clubs in het netwerk eigenlijk zelfstandig. Ze zijn allemaal nét zo belangrijk. Of je nou ergens op het hoogste niveau speelt of op het laagste niveau in Portugal: dat maakt niks uit.” Bovendien behouden alle clubs binnen Estrella hun identiteit, cultuur en clubkleuren en blijven ze in dezelfde stad spelen.

Operationele verliezen dekken
Onder Estrella vallen nu Aurora Pro Patria (vierde niveau Italië), Cascais SAD en Carvoeiro United FC (beide vijfde niveau Portugal). Estrella werkt binnen iedere club aan hetzelfde doel. „Dat doen we door structuur aan te brengen, te reorganiseren, de club financieel duurzaam te maken en door sportief succesvol te zijn op het niveau waarop die club speelt”, vertelt Czaikowski. „Als alles binnen een club goed is georganiseerd, is het resultaat dat je beter gaat voetballen en meer wedstrijden wint.”

Toch staan de eerste jaren vooral in het teken van het dekken van operationele verliezen. „Een voetbalclub heeft, net als elk MKB-bedrijf, kosten en inkomsten. Vaak zijn bij voetbalclubs de kosten hoger dan de inkomsten, dus je hebt dan een operationeel verlies. Dat verlies dekken wij af. Aan het einde van het jaar, als er een tekort is, pakken wij dat bonnetje op en zorgen we dat we minimaal break-even spelen.”

Drie pijlers voor groei
Dat vraagt om meer dan alleen het aanbrengen van structuur. Daarvoor is ook omzet nodig. Estrella zet daarom in op drie pijlers: ticketing, merchandise en hospitality. De eerste pijler omvat onder meer de merkpositionering en het vergroten van de zichtbaarheid van de clubs. „Contentdistributie is binnen ons model heel belangrijk. Dat is vooral ons onderscheidend vermogen. Toen Cascais onderdeel van Estrella werd, had de club 4.000 volgers op sociale media en speelde de club in de zesde divisie van Portugal. Dus er was een groot probleem. Cascais werd niet uitgezonden op televisie en was niet actief op sociale media, dus niemand wist dat de club bestond. Hoe wil je dan als club omzet genereren? Hoe wil je, zonder dat je bereik hebt, een sponsor vinden? Dat is echt heel lastig”, concludeert hij.

En dus werd Cascais op een heel andere manier gepositioneerd. „We zijn begonnen met het creëren van content. Binnen een jaar groeide het aantal volgers van Cascais van 4.000 naar 40.000. Daardoor wordt Cascais niet alleen aantrekkelijker voor sponsoren, maar vergroot de club ook haar bereik onder een jongere doelgroep. Dát vind ik interessant.”

Het Wrexham van Portugal
Die nieuwe merkpositionering en de toegenomen hoeveelheid content van Cascais bleven niet onopgemerkt. Aanvankelijk berichtten alleen lokale media over de groei van club uit de Portugese badplaats, maar later volgden ook landelijke media. Op een gegeven moment werd Cascais zelfs het ‘Wrexham van Portugal’ (naar de Welshe cultclub die internationale bekendheid verwierf door de documentaire Welcome to Wrexham) genoemd. „Dat was echt een mooi compliment. Hierdoor vielen we ook bij agenten (spelersmakelaars, red.) op. Door allerlei aandacht te genereren, vond Cascais niet alleen sponsoren, maar ook betere spelers. Dankzij die betere spelers verloren we vorig jaar geen enkele wedstrijd en promoveerden we.”

Betere merkpositionering stimuleert shirtverkoop
Merchandise is een andere belangrijke pijler van Estrella. Een sterkere merkpositionering vergroot de trots en verbondenheid van supporters voor en met hun club. Daardoor kopen zij bijvoorbeeld eerder een sjaaltje of shirt van hun favoriete club. „Waarom? Ze willen laten zien dat ze fan van de club zijn. Ze willen ergens bij horen, dat is ook heel belangrijk. In Zwolle heb ik dat ook gezien toen we heel aanvallend en aantrekkelijk gingen voetballen. Men voelde zich in één keer verbonden met de club.”

Daarmee boekte Czaikowski bij PEC Zwolle eerder al succes. Mede dankzij de groei van de merchandiseverkoop verdubbelde nagenoeg de omzet van de club in de Hanzestad. Van die extra inkomsten kopen de meeste clubs dan vaak direct een nieuwe spits. Maar dat vindt Czaikowski een denkfout. Bij zijn vorige werkgever koos hij er dan juist voor om te investeren in betere sportfaciliteiten, LED-reclameborden en nieuwe tribunezitjes. Diezelfde visie wordt toegepast binnen de Estrella Football Group. Buiten het veld wordt namelijk óók verschil gemaakt. „Niet alleen het salaris bepaalt of iemand goed voetbalt: uiteindelijk bepalen ook voeding, krachttraining en goede faciliteiten of iemand beter gaat voetballen. Alleen moet je als club wel het geld hebben om daarin te kunnen investeren. Als je dat niet hebt, wordt het nooit beter.” 

Strategie boven tactiek
Want daar draait het bij Estrella allemaal om: investeren in de complete club. De Zwollenaar maakt liever strategische dan tactische keuzes. „Wij richten ons nadrukkelijk op de zakelijke kant van een voetbalorganisatie. Veel clubs en mensen in de voetballerij zien een voetbalclub nog altijd als twee afzonderlijke silo’s: het sportieve en het zakelijke gedeelte. Bij de meeste clubs gaat van iedere euro die binnenkomt liefst 95 procent naar het sportieve gedeelte. Dat geld wordt gebruikt om betere spelers aan te trekken, vanuit de gedachte dat betere spelers leiden tot betere prestaties en uiteindelijk tot het winnen van prijzen.” Daardoor richten clubs zich volgens hem te veel op korte termijnsucces.

Naar 25 clubs in vier jaar
Maar wat zijn Estrella’s ambities met deze werkwijze, eigenlijk? Die reiken in ieder geval verder dan Portugal en Italië. Estrella voert gesprekken met clubs in onder meer Denemarken, Engeland, Oostenrijk, Spanje en Zweden. Hoewel Czaikowski eerder ook contact had met clubs in Azië en Zuid-Amerika, richt Estrella zich de komende maanden vooral op Europa. Daarbij gaat de organisatie niet over één nacht ijs: Estrella heeft 45 criteria opgesteld waaraan een club moet voldoen om in aanmerking te komen. Bijvoorbeeld of een club in het verleden op het hoogste niveau heeft gespeeld, of de club in de buurt van een grote stad en luchthaven ligt en of er voldoende grote bedrijven in de buurt gevestigd zijn. Czaikowski: „We willen in de komende vier jaar naar 25 clubs.”

Betere merchandiseverkoop en spelersprestaties dankzij eigen datamodel
Dat aantal van 25 hangt samen met de technologie die Estrella gebruikt. Een belangrijk onderdeel van Estrella’s werkwijze is ClubOS: een digitaal platform dat zelf is ontwikkeld. Iedere club waarin Estrella investeert, krijgt toegang tot dit systeem. ClubOS verzamelt en analyseert twee soorten gegevens: fandata en prestatiedata van spelers. Met de gegevens over supporters krijgen clubs beter inzicht in hun achterban, waardoor ze hun verkoop van bijvoorbeeld wedstrijdtickets en merchandise gerichter kunnen aanpakken. De prestatiegegevens helpen juist om individuele spelers te analyseren en te verbeteren. „Als Estrella uit vijf clubs bestaat, hebben we van vijf clubs data. Als Estrella uit tien clubs bestaat, hebben we data van tien clubs. Als Estrella uit 25 clubs bestaat, hebben we data van 25 clubs. Dus hoe meer clubs zich aansluiten, hoe meer data en hoe accurater het model wordt en hoe meer dat dus ook oplevert voor iedere individuele club.”

Daarnaast bouwt Estrella aan een gezamenlijk sponsormodel waarin clubs profiteren van lokale zakelijke netwerken en internationale sponsorcontracten.

Cultuurbewakers of cultuurremmers?
Toch weet Czaikowski ook dat de komst van Estrella bij sommige clubs op weerstand kan rekenen. Vooral de hang naar traditie binnen de voetbalwereld speelt daarbij een rol. „Cultuurbewakers kunnen niet mee in de transformatie die wel nodig is. Daar word ik allergisch van, want die houden eigenlijk de ontwikkeling tegen. Dus het zijn geen ‘cultuurbewakers’, maar ‘cultuurremmers’. Ik kan daar heel lastig mee omgaan.”

De scepsis onder supporters over de mogelijke komst van een multiclub owner kan Czaikowski zich tot op zekere hoogte zelfs voorstellen. Volgens hem onderscheidt Estrella zich echter van andere modellen. „Ons horizontale model is er juist op gericht dat elke club zijn eigen identiteit bewaart.”

Nee verkopen aan fantastische clubs
Tegelijkertijd beseft Czaikowski ook dat Estrella nog aan het prille begin van een mogelijk imperium staat. Dat betekent dat hij soms nog niet in zee kan gaan met bepaalde clubs, omdat het benodigde investeringsbedrag op het moment nog te hoog is. „Ik heb ‘nee’ moeten zeggen tegen clubs die prachtig en fantastisch zijn, maar die nu nog veel te groot zijn voor ons. In dat opzicht zijn we nog een jonge MCO, klein en doen we dus investeringen in relatief kleine clubs.”

Nog twee clubs in 2026
Klein of niet: dit kalenderjaar hoopt Czaikowski nog twee clubs toe te voegen aan de Estrella Football Group. „Daar zijn we ook dichtbij. Ik verwacht dat er de komende twee maanden nog twee clubs aansluiten. Dan hebben we er vijf en dan moeten er volgend jaar weer vijf bij komen. Het is fantastisch als dat lukt.”

Maar zelfs met 25 clubs is het allergrootste doel nog niet bereikt. „Als we het heel goed doen, zouden in ieder geval één of twee clubs Europees voetbal moeten spelen. Dat is het ultieme.”